Bệnh Glasser ở lợn lây nhiễm ra sao và xử lý khi phát hiện như nào? Cùng tìm hiểu tại đây

Bệnh Glasser ở lợn (viêm đa xoang) là một trong những bệnh cần được quan tâm hàng đầu với trang trại chăn nuôi lợn, đặc biệt là lợn con sau cai sữa. Nếu bạn đang lo lắng về khả năng lây nhiễm trong đàn hoặc đang đối mặt với ổ dịch này, bài viết sau đây sẽ cung cấp kiến thức thiết yếu về cách bệnh lây lan, biện pháp phòng ngừa chủ động và phác đồ điều trị đã được kiểm chứng từ các chuyên gia thú y quốc tế để giúp bạn hạn chế thiệt hại và phục hồi đàn nhanh nhất.

Bệnh glasser ở lợn lây lan như thế nào?

Bệnh Glasser do vi khuẩn Haemophilus parasuis (Glaesserella parasuis) gây ra. Vi khuẩn này thường cư trú trong đường hô hấp trên của lợn khỏe mà không gây bệnh. Theo Pork Information Gateway, hầu hết lợn con được định cư bởi vi khuẩn trong 3 ngày đầu sau sinh thông qua tiếp xúc mũi với mũi với lợn nái.

Cơ chế gây bệnh: Khi hệ miễn dịch suy yếu do stress, vi khuẩn tăng độc lực, xâm nhập vào máu và di chuyển đến màng não, màng phổi, màng tim, màng bụng và khớp. Quá trình diễn ra cực nhanh, chỉ 2-5 ngày từ khi phát bệnh, lợn có thể chết nếu không điều trị.

Yếu tố kích hoạt:
– Cai sữa (tuần 4-8): Mất kháng thể từ sữa mẹ
– Thay đổi thời tiết đột ngột, đặc biệt đêm lạnh sau ngày ấm
– Vận chuyển và phối đàn
– Bệnh phối hợp: PRRS, cúm heo, circo virus
– Mật độ nuôi cao, chuồng kém thông thoáng

Lây lan: Vi khuẩn lây qua đường hô hấp, từ lợn bệnh sang lợn khỏe. Lợn khỏe có thể mang vi khuẩn và truyền cho lợn khác mà không có triệu chứng. Có 15 týp huyết thanh, trong đó týp 4, 5, 12, 13, 14 có độc lực cao nhất.

Nhận biết sớm bệnh glasser ở lợn theo các thể

Thể cấp tính bệnh glasser ở lợn

Xuất hiện đột ngột, lợn có thể chết trong 24-48 giờ:

– Toàn thân: Sốt cao 40-41°C, bỏ ăn, da tai và bụng chuyển tím. Nằm liệt một bên.
– Hô hấp: Thở nhanh, khó thở, ho ngắn 2-3 cái (đặc trưng).
– Vận động: Viêm khớp, đi khập khiễng. Tư thế “ngồi như chó” – hai chân sau choạng ra. Ngã về một bên.
– Thần kinh: Mắt đỏ ngầu, viêm màng não với triệu chứng nằm một bên, ưỡn cứng, co giật, kêu to.

Thể mãn tính bệnh glasser ở lợn

Lợn sống sót qua thể cấp chuyển sang thể mãn tính:

– Nhợt nhạt, lông xù, còi cọc
– Thỉnh thoảng ho, khó thở sau khi chạy
– Viêm khớp mãn tính, đi khập khiễng
– Tỷ lệ nhiễm 10-15%

Lưu ý: Lợn thể mãn tính nên loại thải vì điều trị không hiệu quả và là nguồn lây lan.

Bệnh tích khi mổ khám

Viêm thanh dịch phủ fibrin (mủ sợi) màu trắng hoặc vàng trên:
– Màng bao tim, màng phổi, màng bụng: Tích dịch, phủ fibrin dày
– Màng khớp: Tích dịch, sưng khớp
– Màng não: Viêm mủ (nếu có triệu chứng thần kinh)

Đặc điểm: Các xoang tích dịch nhiều (hàng trăm ml). Điểm này phân biệt với APP – ở APP không có fibrin và dịch tích nhiều xoang.

Phác đồ điều trị bệnh glasser ở lợn tham khảo

Nguyên tắc điều trị

Khi xác định lợn bị Glasser, thời gian là yếu tố sống còn. Theo The Pig Site và MSD Veterinary Manual, điều trị phải bắt đầu ngay lập tức, đặc biệt khi có triệu chứng viêm màng não.

– Điều trị sớm và nhanh: Bệnh tiến triển rất nhanh, lợn có thể chết trong 24-48 giờ nếu không được điều trị. Phải bắt đầu điều trị ngay khi phát hiện triệu chứng đầu tiên.

– Dùng kháng sinh đường tiêm: Theo NADIS Animal Health, kháng sinh đường tiêm cho hiệu quả tốt nhất, đặc biệt là nhóm penicillin khi dùng sớm. Đường uống chỉ dùng để phòng hoặc điều trị hỗ trợ.

– Điều trị toàn đàn: Khi phát hiện bệnh, cần điều trị cả đàn ngay cả những con chưa có triệu chứng vì vi khuẩn lây lan rất nhanh.

Phác đồ cụ thể:

*Ngày 1-3 (giai đoạn cấp):
– Tiêm Amoxicillin 15% LA hoặc Penicillin/Streptomycin
– Liều: 1g/10kg thể trọng (tương đương 1ml/1,5kg)
– Tần suất: 1 lần/ngày, tiêm bắp

*Ngày 4-7 (giai đoạn hỗ trợ):
– Trộn Amoxicillin 50% vào thức ăn
– Liều: 10-20g/tấn thức ăn
– Hoặc pha vào nước uống theo hướng dẫn

* Điều trị hỗ trợ song song:
– Hạ sốt, chống viêm: Dexamethasone hoặc Analgin, liều theo chỉ dẫn
– Bổ sung điện giải: Glucose + Vitamin C để chống stress, giảm sốt
– Bổ sung vitamin: Vitamin tổng hợp, đặc biệt vitamin B-complex

Lựa chọn kháng sinh phù hợp

Theo nghiên cứu từ PMC (PubMed Central), tình trạng kháng thuốc ở H. parasuis đang gia tăng. Một số khuyến cáo:

Nhóm kháng sinh ưu tiên:
– Beta-lactam (Penicillin, Amoxicillin, Ampicillin, Ceftiofur): Hiệu quả cao khi dùng sớm
– Fluoroquinolone (Enrofloxacin): Hiệu quả tốt nhưng nên giữ làm lựa chọn dự phòng
– Sulfonamide phối hợp (Trimethoprim/Sulpha): Hiệu quả trung bình

Lưu ý: Mỗi trang trại có thể có mẫu kháng thuốc khác nhau. Nên làm kháng sinh đồ định kỳ để chọn kháng sinh phù hợp nhất.

Điều trị trong trường hợp phối hợp bệnh

Theo MSD Veterinary Manual, bệnh Glasser thường đi kèm PRRS, cúm heo hoặc circo. Trong trường hợp này:

– Điều trị bệnh virus trước (nếu có thuốc đặc hiệu)
– Sử dụng kháng sinh phổ rộng để kiểm soát đồng thời nhiều vi khuẩn
– Tăng cường vitamin và chất điện giải
– Cải thiện điều kiện môi trường ngay lập tức

Biện pháp phòng ngừa cho trang trại khỏi bệnh glasser

Loại vaccine và thời gian tiêm phòng

Vaccine thương mại: Porcilis Glasser (MSD Animal Health):
– Tiêm lợn con từ 5 tuần tuổi, 2 mũi cách 2 tuần
– Miễn dịch sau 2 tuần kể từ mũi 2, bảo hộ 14 tuần

Tiêm nái: Tiêm trước đẻ 2-3 tuần để truyền kháng thể qua sữa cho lợn con.

An toàn sinh học

* Chọn giống sạch: Nhập từ trang trại có chứng nhận, cách ly 14 ngày.

* Kiểm soát môi trường:
– Mật độ: Không quá 10-12 con/phòng giai đoạn cai sữa
– Thông gió tốt, nhiệt độ ổn định
– Khử trùng 1-2 lần/tuần

* Giảm stress:
– Cai sữa đúng tuổi (21-28 ngày)
– Tránh vận chuyển xa khi lợn nhỏ
– Phối đàn cẩn thận

Kiểm soát bệnh phối hợp: Tiêm phòng PRRS, cúm, circo đầy đủ.

Cần làm gì khi phát hiện ổ dịch bệnh glasser ở lợn?

Bước 1 – Cách ly và chẩn đoán (trong vòng 6 giờ):
– Cách ly ngay lợn có triệu chứng ra khu riêng biệt
– Lấy mẫu bệnh phẩm gửi xét nghiệm PCR để xác định chính xác
– Mổ khám lợn chết để quan sát bệnh tích

Bước 2 – Điều trị khẩn cấp (trong vòng 12 giờ):
– Bắt đầu tiêm kháng sinh cho lợn bệnh theo phác đồ đã nêu
– Điều trị phòng ngừa cho toàn đàn (tiêm hoặc pha nước uống)
– Bổ sung vitamin, điện giải

Bước 3 – Cải thiện môi trường (trong vòng 24 giờ):
– Giảm mật độ nuôi xuống 50% nếu có thể
– Tăng cường thông gió, giữ ấm
– Khử trùng chuồng trại bằng formaldehyde hoặc xút

Bước 4 – Đánh giá và điều chỉnh (từ ngày 3):
– Theo dõi số lợn chết, số lợn mới bệnh mỗi ngày
– Nếu không cải thiện sau 2-3 ngày, xem xét đổi kháng sinh
– Loại thải lợn bệnh mãn tính không hồi phục

Thời gian phục hồi dự kiến:
– Ngày 1-3: Số lợn mới bệnh giảm dần
– Ngày 4-7: Lợn bệnh nhẹ bắt đầu hồi phục
– Tuần 2: Đàn ổn định, ngừng xuất hiện ca mới
– Tuần 3-4: Lợn phục hồi hoàn toàn, tăng trọng trở lại

Bệnh Glasser ở lợn tuy nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát được khi bạn có kiến thức đúng đắn, phát hiện sớm và hành động nhanh chóng. Hy vọng bài viết này đã cung cấp những thông tin hữu ích giúp bạn bảo vệ đàn lợn và phát triển bền vững nghề chăn nuôi.